Blog
Mısır, Mezopotamya, Hindistan, Çin ve Antik Yunan: sayının, geometrinin ve ispatın doğduğu çağ.
Matematiğin ilk soruları çok somuttu: Bir tarlanın alanı ne kadar, bir ambara kaç ölçek buğday sığar, Nil taştıktan sonra sınırlar nasıl yeniden çizilir? Mısır ve Mezopotamya'da bu sorular hesap yöntemlerine, Çin ve Hindistan'da sayı sistemlerine ve adım adım çözüm yollarına dönüştü.
Antik Yunan'da ise yeni bir fikir doğdu: Bir sonucun doğru olduğunu görmek yetmez, neden doğru olduğunu da göstermek gerekir. Bu bölümdeki yazılar, ölçmekten ispata uzanan bu yolu kil tabletlerden, papirüslerden ve geometri kitaplarından örneklerle anlatıyor.
Antik ÇağMÖ 5. yüzyıl
Eleali Zenon, en hızlı koşucunun önündeki kaplumbağaya asla yetişemeyeceğini savundu. Sonsuz sayıda adımın nasıl sonlu bir toplam verdiği, 1/2 + 1/4 + 1/8 + … toplamı ve paradoksların bugünkü yorumu.
6 dk okuma
Antik ÇağMÖ 6. yüzyıl
Rivayete göre Thales, Mısır'da piramidin yüksekliğini gölgesine bakarak buldu. Hikâye kesin olmasa da arkasındaki fikir sağlamdır: paralel güneş ışınları benzer üçgenler oluşturur. Yöntem, zorlukları ve adım adım hesap.
5 dk okuma
Antik ÇağMÖ 1550 dolayı
Yaklaşık MÖ 1550'de kopyalanan Rhind Papirüsü, Mısırlı yazıcıların kesirleri payı 1 olan birim kesirlerin toplamı olarak yazdığını gösterir. Paylaştırma mantığı, 2/n tablosu ve adım adım kesir ayırma.
6 dk okuma
Antik ÇağMÖ 4. yüzyıl
Bütün yüzleri aynı düzgün çokgen olan ve her köşesinde aynı sayıda yüz buluşan yalnızca beş cisim vardır. Platon cisimlerinin tarihi, köşe açılarıyla adım adım ispat ve Euler formülüyle kontrol.
5 dk okuma
Antik ÇağMÖ 1800 – MS 3. yüzyıl
a² + b² = c² bağıntısı Pitagoras'tan çok önce Babil tabletlerinde ve Hint metinlerinde iz bırakmıştı; Çin'de ayrı bir gelenek içinde gelişti. Teoremin farklı uygarlıklardaki izleri ve bir ispatın adım adım anlatımı.
5 dk okuma
Antik ÇağMÖ 5. yüzyıl
Kenarı 1 olan bir karenin köşegeni hiçbir kesirle tam olarak yazılamaz. Antik Yunan'da ortak ölçü fikrini sarsan bu keşif, Hippasos rivayeti ve √2'nin irrasyonel olduğunun adım adım ispatı.
5 dk okuma
Antik ÇağMS 3. yüzyıl (tahmini)
İskenderiyeli Diofantos, Aritmetika adlı eserinde bilinmeyen ve kuvvetleri için kısaltmalar kullanarak cebiri sözcüklerden sembollere taşıyan ilk adımlardan birini attı. Eserin hikâyesi, gösterimi ve bir problemi onun gibi çözmek.
6 dk okuma
Antik ÇağMÖ 2. yüzyıl – MS 1. yüzyıl
Han döneminde son biçimini alan Dokuz Bölüm, denklem sistemlerini sayma çubuklarıyla tablolar üzerinde çözdü. Bu yöntemde ortaya çıkan negatif sayılar için açık işlem kuralları yazıldı. Kitabın içeriği ve yöntemin adım adım anlatımı.
5 dk okuma
Antik ÇağMÖ 1800–1600 dolayı
Bir saatte neden 60 dakika, bir çemberde neden 360 derece var? Babillilerin altmışlık sayı düzeninin nasıl çalıştığı, bugüne kalan izleri ve bir kil tablette √2 için yazılmış şaşırtıcı derecede doğru değer.
6 dk okuma
Antik ÇağMÖ 3.–2. yüzyıl
Pergeli Apollonius, tek bir çift koniyi farklı açılardaki düzlemlerle keserek elips, parabol ve hiperbolü birlikte inceledi ve bu eğrilere bugünkü adlarını verdi. Koniklerin tanımları, koordinatlarla örnekler ve bugünkü kullanımları.
5 dk okuma
Antik ÇağMÖ 300 dolayı
MÖ 300 dolaylarında İskenderiye'de yazılan Elemanlar, matematiği tanımlar, postulatlar ve adım adım ispatlarla kurmanın örneği oldu. Kitabın yapısı, ilk önermesi ve beşinci postulatın uzun hikâyesi.
5 dk okuma
