Blog
Sonsuzluğun ölçüldüğü, geometrinin yeniden düşünüldüğü ve bilgisayarın doğduğu son iki yüzyıl.
19. yüzyıldan bugüne matematik hem derinleşti hem de kendi temellerini sorgulamaya başladı. Paralellik aksiyomu tartışıldı ve yeni geometriler doğdu, sonsuzluğun farklı büyüklükleri olduğu gösterildi, ispatın sınırları üzerine teoremler kanıtlandı. Aynı dönemde bilgisayar bilimi, bilgi kuramı ve oyun kuramı gibi bugünün dünyasını biçimlendiren alanlar da ortaya çıktı.
Bu bölümde Gauss'tan Gödel'e, Cahit Arf'tan Perelman'a kadar modern matematiğin önemli fikirlerini teknik ayrıntıya boğmadan anlatan yazılar var.
Modern Matematik1887–1920
Hindistan'da büyük ölçüde kendi kendine matematik öğrenen Srinivasa Ramanujan, 1913'te Cambridge'e yazdığı bir mektupla hayatını değiştirdi. Sonsuz serileri, bölüntüler ve ünlü 1729 anekdotu.
6 dk okuma
Modern Matematik1904–2006
Henri Poincaré'nin 1904'te sorduğu soru, üç boyutlu uzayların biçimiyle ilgiliydi. Grigori Perelman onu Ricci akışıyla çözdü, ardından Fields Madalyası'nı ve bir milyon dolarlık ödülü reddetti.
6 dk okuma
Modern Matematik1928–1950
İki kişinin kararları birbirini etkiliyorsa en iyi hamle nasıl bulunur? John von Neumann'ın minimaks teoreminden John Nash'in denge kavramına, kendi örnek oyunlarımızla adım adım oyun kuramı.
7 dk okuma
Modern Matematik19. yüzyıl
Bir üçgenin iç açıları toplamı her zaman 180° mi? İki bin yıl boyunca kanıtlanmaya çalışılan paralellik aksiyomu, 19. yüzyılda Gauss, Bolyai, Lobaçevski ve Riemann'ın çalışmalarıyla bambaşka geometrilerin kapısını açtı.
6 dk okuma
Modern Matematik1904–1982
Bir ülkenin kıyı uzunluğu, ölçerken kullandığınız cetvele göre değişir. Benoit Mandelbrot bu tuhaflığı fraktal boyut kavramıyla açıkladı. Koch eğrisiyle uzunluk ve boyut hesabı adım adım.
6 dk okuma
Modern Matematik1900 ve 20. yüzyıl
David Hilbert 1900'de Paris'te matematikçilere yeni yüzyıl için 23 soru bıraktı. Hangi problemler çözüldü, hangileri açık kaldı, hangilerinin cevabı beklenmedik biçimde "çözülemez" çıktı?
6 dk okuma
Modern Matematik1931
Kurt Gödel 1931'de, yeterince güçlü ve çelişkisiz biçimsel sistemlerin eksik kalmak zorunda olduğunu gösterdi. Teoremlerin gerçek içeriği, Gödel numaralandırması ve en yaygın yanlış yorumlar.
5 dk okuma
Modern Matematik19. yüzyıl
19. yüzyılda kendi kendini yetiştirmiş bir matematikçi olan George Boole, akıl yürütmeyi cebir işlemlerine dönüştürdü. Yaklaşık 80 yıl sonra Claude Shannon bu cebirin elektrik devrelerini tasarlamakta kullanılabileceğini gösterdi.
6 dk okuma
Modern Matematik19. yüzyıl
Aynı şeyi defalarca ölçtüğümüzde sonuçlar neden ortalamanın çevresinde çan biçiminde toplanır? Gauss'un ölçüm hataları üzerine çalışması, normal dağılımın tarihi, 68-95-99,7 kuralı ve ortalamanın gücü.
6 dk okuma
Modern Matematik19. yüzyıl
İkinci, üçüncü ve dördüncü dereceden denklemlerin kök formülleri var; beşinci dereceden genel denklemin ise yok. Ruffini ve Abel'in kanıtları, Galois'nın köklerin simetrisine dayanan fikri ve düello hikâyesinin abartılı yanları.
7 dk okuma
Modern Matematik19. yüzyıl
Joseph Fourier, bir metal çubukta ısının nasıl yayıldığını incelerken cesur bir iddiada bulundu: Köşeli bir dalga bile sinüslerin toplamıyla yazılabilir. Fikrin doğuşu, kare dalga örneği ve bugünkü kullanımları.
5 dk okuma
