Ana içeriğe atla

TYT · 9. sınıf · Veri

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri Konu Anlatımı

MEB konusu: Merkezî Eğilim ve Yayılım Ölçüleri. Bu sayfada konunun özeti ve çözümlü örnekler var; tam anlatım ücretsiz üyelikle açılır.

Tam konu anlatımını aç Ücretsiz üye ol

Üyelik ücretsizdir. Giriş yaptıktan sonra konu doğrudan açılır.

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri nedir?

Merkezi eğilim ölçüleri bir veri grubunu tek sayıyla özetler: aritmetik ortalama değerlerin toplamının veri sayısına bölümüdür, ortanca sıralanmış verinin ortasındaki değerdir, tepe değer en sık görülen değerdir. Yayılım ölçüleri verinin ne kadar dağıldığını gösterir: açıklık en büyük ile en küçük değerin farkıdır, standart sapma verilerin ortalamadan tipik uzaklığıdır.

Sınav
TYT Matematik · AYT’de de sorulabilir
Sınıf ve ünite
9. sınıf · Veri
MEB konusu
Merkezî Eğilim ve Yayılım Ölçüleri
Tam anlatımda
3 adım adım sahne, 9 çözümlü örnek, 10 soruluk sınama

Bu konuda neler öğreneceksin?

  • Ortalama, ortanca, tepe değer, açıklık ve standart sapma.

Öğretim programındaki kazanımların kısa özetleri.

Özet

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri: tek bakışta

Dersin sonundaki özet kartları.

ortalama = toplam ÷ veri sayısıFazlayı eksiğe taşıyınca herkese düşen pay.
denge noktasıSapmaların toplamı her zaman 0.
toplam = ortalama · nEksik veriyi ya da yeni ortalamayı bulmanın yolu.
ortancaSıralanmış verinin ortasındaki değer.
çift sayıda veriOrtanca, ortadaki iki değerin ortalaması.
tepe değerEn çok tekrar eden değer; olmayabilir, birden çok olabilir.
aykırı değerOrtalamayı çeker, ortancayı pek etkilemez.
açıklık = en büyük − en küçükYalnız iki uca bakar.
s = √( Σ(x − x̄)² ÷ (n − 1) )Sapmaların kareleri toplamı, bir eksik veri sayısına bölünür, karekök alınır.
küçük standart sapmaVeriler ortalamanın çevresinde toplu; ölçüm tutarlı.
her veriye k eklemekOrtalama ve ortanca k artar; açıklık ve standart sapma değişmez.
ortalama ± sBilimde ölçüm sonucu böyle yazılır.

Çözümlü örnekler

Önce kendin dene

Dersten seçilmiş 2 örnek. Önce düşün, sonra çözümü aç.

Çözümlü örnek

Bir gözlemci beş gecede 12, 9, 15, 10 ve 14 kayan yıldız saydı. Gece başına ortalama kaç kayan yıldız gördü?

Çözümü gösterÇözümü gizle
  1. 12 + 9 + 15 + 10 + 14 = 60.
  2. 60 ÷ 5 = 12.

12

Çözümlü örnek

Beş sayının ortalaması 8’dir. Sayılardan dördü 5, 7, 9 ve 12 ise beşincisi kaçtır?

Çözümü gösterÇözümü gizle
  1. Toplam = 8 · 5 = 40.
  2. 5 + 7 + 9 + 12 = 33; beşinci sayı 40 − 33 = 7.

7

Tam konu anlatımında neler var?

3 adım adım sahne, 9 çözümlü örnek, 10 soruluk “Kendini dene” sınaması, kısa tarih ve özet. Bölümler:

  1. Aritmetik ortalama
  2. Ortanca ve tepe değer
  3. Açıklık ve standart sapma
  4. Ölçüm ve gökyüzü
Tam konu anlatımını aç (ücretsiz üyelik)

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri: sık sorulanlar

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri kaçıncı sınıf konusu?

9. sınıf konusudur. MEB öğretim programında “Veri” ünitesinde, “Merkezî Eğilim ve Yayılım Ölçüleri” adıyla yer alır.

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri TYT’de mi, AYT’de mi?

Konu çizgimizde TYT Temel Matematik konusudur ve AYT’de de sorulabilen konular arasındadır. MEB’in kazanım belgesi konuları TYT ve AYT diye ayırmaz; bu ayrım bizim önerimizdir.

Tam konu anlatımı nasıl açılır?

Ücretsiz üye olup giriş yapınca portalda bu konu açılır: 3 adım adım sahne, 9 çözümlü örnek ve 10 soruluk sınama. Hesabın yoksa ücretsiz üye ol; üyelik hiçbir zaman ücretli bir pakete bağlanmaz.

Hikâyesi blogda

Bütün TYT konuları ve soru dağılımı: TYT Matematik konuları.